Iedereen is van de wereld. En de wereld is van iedereen. De rockband The Scene zingt ‘t, ik hoor ‘t wel eens vaker, wrang uitgesproken.
Om eerlijk te zijn heb ik mezelf nooit van ‘de wereld’ gevoeld. Mijn leven zal wellicht ook in het teken blijven staan van het zoeken naar een evenwicht tussen de diep innerlijke en vaak egocentrische waarheid van mijn (autistische) levensproject, zoveel als mogelijk pragmatisch om te gaan met de wederzijdse contextblindheid van mijn omgeving, en toch enigszins de druk van de samenleving om mezelf ‘op te geven’ in functie van maatschappelijke integratie verdragen.
Toch ben ik ook al een paar jaar actief in een gelijke kansenorganisatie “voor en door mensen met een beperking die zich identificeren als persoon met een handicap”. Vanuit ervaringsdeskundigheid en mensenrechten help ik mee aan de verbetering van kwaliteit van bestaan voor iedereen (met een beperking). Hoewel ik ‘t zielsgraag doe, is dat vanuit mijn autistische denken & waarnemen lang niet zo eenvoudig.
Het vergt immers behalve veel ‘verbeelding’ ook openheid naar andere visies rond autisme, om over gelijke kansen en rechten mee te denken. Gelijkwaardigheid is jammer genoeg meestal iets van onduidelijke woorden in plaats van concrete daden. Keuzes die mensen met autisme maken in hun leven worden vaker wel dan niet zondermeer opzij geschoven, en onverantwoordelijk geacht, zonder daarbij mee te gaan in hun denken of toelichting te geven wat wél mogelijk is. Ook keuzes & de stem van ouders & mensen die meegaan in het autistisch denken en waarnemen, worden vaak niet ernstig genomen
Zelf zie ik autisme niet enkel als iets individueel. Niet (zozeer) als een last vanuit lijden (de morele dimensie) of als te behandelen, compenseren of camoufleren in functie van integratie (de medische). Niet enkel iets sociaal of cultureel. Niet (slechts) een minderheidspositie om te ijveren voor meer rechten & toegankelijkheid (de sociale dimensie) of louter een anders-zijn met als voornaamste last de statusangst & omgangsverlegenheid van mijn omgeving (de culturele dimensie).
Elk recht draagt natuurlijk een verantwoordelijkheid met zich. Zelf vind ik een eigen ruimte & tijdsindeling, het uitstippelen van een eigen levensweg, … onlosmakelijk verbonden met erkenning van de wederzijdse inspanningen & elkaars goede kanten. Het tekort aan wederkerigheid in communicatie is jammer genoeg wederzijds. Maar niet getreurd, zolang we via ervaringsuitwisseling blijven zoeken naar een contact als gelijkwaardige, is er hoop. Of zoals mijn trainer sociale vaardigheden ooit zei: beter verstaan is beter bestaan.
