Wat ik me soms afvraag, is wat er geworden is van al die mensen die in de loop der jaren als persoon met autisme in de media zijn gekomen.
Als woordvoerder, als persoon met autisme, als betichte, als klager, als schrijver, als partner. Sommigen staan met een boek in de bibliotheek, of als auteur in een wetenschappelijk repertorium, of als nummer in de Bibliotheca Albertina.
Sommigen zijn op televisie verschenen zonder hun autisme te vermelden, in een bijrol in een soapserie, als muzikant in een internationale band, als kelner die toevallig in beeld komt.
Anderen springen in de bres om mensen met autisme een realistischer gezicht te geven in de media. In de Laatste Show, in kranten en magazines.
En dan zijn er nog die hun relatie open en bloot bespreken in de media, in de populaire pers. Of, zeldzamer, op televisie, zoals in het legendarische programma van de Evangelische Omroep, In voor en tegenspoed. Een programma dat destijds, in 2005, op mij toch indruk maakte.
Waar de titel van de aflevering over een neurotypisch-autistisch koppel, Voor het leven getekend , al veel zegt, de inhoud nog meer. Het minste wat kan gezegd worden, is dat uitzending zeer onevenwichtig is.
Maar wat volgens de ene een publieke vernedering is waarbij de man ‘voor lul’ wordt gezet, zal voor een ander het interessante en leerrijke verhaal van een relatieprobleem zijn. De reacties na de uitzending op de website van de EO zeggen veel. Waar de enen er Gods zorg bij halen, vinden anderen een inhoudsloos ‘neurotypisch’ programma, zonder inzicht in wat autisme nu eigenlijk is. Er worden ook wel onvoorstelbare dingen gezegd zoals de beruchte zin van de vrouwelijke therapeute die de man aanmaant om zijn gevoelens te uiten. Als je niets weest over autisme, moet je ook niet pretenderen mensen met autisme te therapeuten.
Jaren later zal iedereen in de reportage wellicht nog steeds op zoek zijn: de man naar zichzelf en verloren liefde, de vrouw naar evenwicht en redelijkheid, de kinderen op zoek naar een leefbare situatie.
Zo zijn de mensen in interviews in tijdschriften alweer in de massa verzonken. Ze willen niet meer zo openlijk zeggen dat ze autistisch zijn.
Of ze hebben misschien een andere diagnose, zijn plotseling opgenomen in het breed autistisch fenotype of net schizofreen geworden.
Ze zijn misschien verweten dat ze eigenlijk gewoon depressieve opscheppers zijn die vanuit egoïstische overwegingen in de picture zijn gekomen. Natuurlijk zijn ze dat niet, maar wie zijn mensen met autisme om eigenwijze neurotypicals, zeker als ze zich academicus mogen noemen, tegen te spreken ?
De mensen die in het televisieprogramma optraden concentreren zich nu op hun gezin of hun werk dat ze graag willen houden in deze tijden van economische en andere crisis. En de rest … die zoekt verder naar zoveel mogelijk leefbaarheid.
