Artikel dat in een volgend nummer van het tijdschrift van Autisme Centraal verschijnt in de reeks ‘Passage’
Waardering heeft voor het grootste deel van onze bevolking rechtstreeks of onrechtstreeks, bewust of onbewust, en indien men er eerlijk voor wil uit komen, te maken met geld. Wie om zijn kwaliteiten meer gewaardeerd wordt, zal daar doorgaans meer voor vergoed worden. Een goed betaalde job is in meer gezinnen dan we zouden willen wensen het ultieme toekomstideaal.
Anderzijds staat wie kan omgaan met geld hoger in aanzien dan iemand die het niet kan. Iemand die niet kan omgaan met geld, wordt zelfs gevaarlijk genoemd, ontoerekeningsvatbaar en wordt ook de persoonlijke vrijheid afgenomen, zogezegd ter bescherming. Bewindvoering kan daarin helpen, maar zoals ikzelf vind ik dat iedereen kansen moet krijgen, uiteraard aangepast aan de mogelijkheden, na onafhankelijke vraagverduidelijking.
Mensen met autisme kunnen omgaan met geld. Ook mensen met een verstandelijke beperking kunnen dat. In de praktijk blijkt dat ze, indien ze daarvoor de nodige instructies hebben en technieken hebben geleerd, veeleer vanuit wantrouwen dan vanuit vertrouwen zullen handelen. Ze zijn verkwisten niet meer dan de doorsnee verveelde huisvrouw, de grootmoeder die zich opgesloten voelt of de gefrustreerde zakenman
Voor mezelf hoort omgaan met geld thuis in de grotere boekhouding van waardering. Geld is een sociaal middel, een maatschappelijke zekerheid, tevens een voorwaarde om te werken aan levensdoelen. Het kan een middel zijn om te verhinderen dat anderen mijn dromen in de weg staan. Een middel om afhankelijkheid te verhinderen en eenzaamheid te beperken.
Maar het is slechts één van de (sociale) vormen van waardering. Een vorm waar ik minder voeling mee heb. Zoals ik ook het gebrek eraan minder aanvoel. Mensen die minder met geld (kunnen) omgaan zijn niet minder waard voor mij. Mijn waardering gaat meer uit naar kansarmen dan naar rijken
Kunnen omgaan met geld is voor iedereen belangrijk. Kunnen budgetteren nog meer. Het bepaalt voor mij in grote mate mijn zelfbeschikking. Maar de boekhouding van waardering overstijgt volgens mij het belang van het letterlijk budgetteren.
In het rood gaan, In Rosso, betekent voor mij meer geven dan (kunnen) ontvangen. Mezelf wegcijferen. Dat betekent ook teveel camoufleren en compenseren van beperkingen. Bezig zijn om me vooral zo normaal mogelijk voor te doen. En dan tot het rood komen, en het zwart, en de burn-out.
Er is veel ‘rood’ in de autismegemeenschap, zowel financieel als emotioneel. Niet in het minst bij de omgeving (ouders, familie, partners). Naarmate ik over waardering ben beginnen bewust worden, ondermeer door studies en meditatie, is ook mijn boekhouding gezonder geworden
Maar het duurt, en het is moeilijk. Inzicht in wederzijdse contextblindheid en kennis in autistisch denken kan daar alvast heel wat in helpen. Voor de rest kan ik alleen maar proberen te onthechten en op een goeie manier blijven ademen. Vanuit de buik dus. Dé bron van waardering.
In de bijgevoegde vorming over budgetteren for auties wordt geprobeerd een antwoord te formuleren hoe mensen met autisme kunnen leren budgetteren.
Geplaatst in autisme | Categorie: autisme, budgetteren, financieel, waardering, zelfbeeld
