Overzicht krijgen is essentieel voor mensen met autisme.
Als autist probeer ik zoveel informatie te verzamelen om onzekerheid en stress te minimaliseren. Dat gevoel van blindheid, contextblindheid tegenover de maatschappij, tegenover de anderen, ervaar ik heel sterk.
Misschien is dat minder dan ik voel. Maar ik ken tenminste mijn beperking. Ik probeer zoveel mogelijk te kijken van ‘gaat die persoon mij pijn doen of niet pijn doen ?’. En dat is geen controle krijgen om macht te krijgen. Integendeel, het machtsgevoel heb ik niet. Het is vooral om te weten van ‘kan ik veel geven aan die persoon ?’, ‘kan ik dichtbij komen of hou ik liever afstand ?’.
En ook: ‘past die persoon in mijn levensproject ?’ Dat gevoel van afstand en nabijheid is heel moeilijk.Ik heb dat wel geleerd, als hulpverlener ben ik daar goed in. Maar ik moet altijd informatie hebben. Mensen zonder autisme verkrijgen die informatie blijkbaar vanuit zichzelf, van hun sociale genen, hun ‘intuïtie’.
Ofwel vertrek ik vanuit een wantrouwen tegenover wat nieuw is, maar dat vertrouwen kan snel opgebouwd worden. Dat hangt af van persoon tot persoon. Ofwel behoud ik gewoon een wantrouwen. Er zijn ook autistische mensen die iedereen vertrouwen en die overal in lopen. Maar er zijn ook mensen met autisme die iedereen en alles wantrouwen, en heel gesloten zijn.
Eenmaal dat vertrouwen dat gewonnen is, lukt het wel om met hen vlot te zijn. Maar dan is het niet omdat je zegt dat je Minister bent, of leraar of zelfs vader of moeder. Dan is het gewoon omdat je iets gedaan hebt voor mij als persoon.
Maatschappelijke status betekent niets. Een leraar gaat bij mij nooit vertrouwen winnen omdat het vooraan staat en leraar is. Mijn moeder is mijn moeder niet maar een vriendin die ik waardeer, waar ik toevallig als het ware een pleegkind bij ben opgevoed, dat gevoel hé. Maatschappelijke status bestaat in mijn universum dus amper of niet. Een autist is dus soms anarchist tegen wil en dank.
